W  literaturze  przedmiotu  określane  są mianem nowych ruchów  religijnych,  religii  alternatywnych, ruchów kultowych, jak   również   grup   religijnych i wyznaniowych oraz grup psychodestrukcyjnych czy psychomanipulacyjnych.  Jednak najpowszechniejszym   określeniem   dla   tego   typu   zjawiska społecznego   jest  sekta  religijna. 

Według  Racine'a  sektą (destrukcyjną) jest ruch   totalitarny,   najczęściej  podszywający  się  pod  grupę religijną,  kulturalną  lub  terapeutyczną.

Dla Alaina Vivien (były Sekretarz Stanu we francuskim MSZ i Wiceprzewodniczący Zgromadzenia Narodowego, a obecnie Przewodniczący międzyresortowej Komisji do walki z sektami przy premierze Francji) sektą religijną jest grupa o charakterze totalitarnym, która działalnością – a nie ideologią – może występować przeciwko prawom człowieka i swobodom obywatelskim. Dla kierowanej przez A. Viviena Komisji nie ma znaczenia, czy grupa głosi ateizm, czy jakąś doktrynę religijną, tylko jej praktyczne postępowanie.

Raport watykański (Sekty albo nowe ruchy religijne wyzwanie duszpasterskie) – definiuje kult lub sektę jako grupę religijną posiadającą własny, indywidualny światopogląd, wywiedziony z nauk jakiejś wielkiej religii światowej, lecz nie tożsamy z nimi.

Wybitny  filozof  o.  J. M. Bocheński - w swej książce "100 zabobonów  XX  wieku"  -  tak  definiuje  sekty: Sekty wspólnoty religijne  lub pozareligijne odznaczające się tym, że członkowie uważają  przywódcę  sekty,  jej  guru  za bezwzględny autorytet.

M. Libiszowska – Żółtkowska dla określenia tego zjawiska posługuje się pojęciem nowych ruchów religijnych, dla których charyzmatyczna osobowość założyciela jest elementem konsolidującym wspólnotę w wierze i regułach postępowania , w których konwersja religijna oznacza (często radykalne i drastyczne) zerwanie z dotychczasowym trybem życia, i które nie znajdują na ogół aprobaty w społeczeństwie, a bywa, że są (metodami nieformalnymi lub oficjalnymi rozporządzeniami) zwalczane. Dla tych grup które są niebezpieczne tak dla środowiska zewnętrznego jak i dla swoich własnych członków, postuluje  ona doprecyzowanie definicji sekty destrukcyjnej. „Najogólniej można ją scharakteryzować jako grupę godzącą w porządek prawny i społeczny przez całkowite podporządkowanie (uzależnienie, ubezwłasnowolnienie)  sobie członków przez przywódców na drodze ich psychicznej destabilizacji i zerwania dotychczasowych więzi społecznych”.

„W religioznawstwie termin sekta oznacza ogólną grupę wyznaniową, wyodrębnioną w wyniku radykalnego i zbiorowego protestu religijnego przeciwko doktrynie, tradycji obrzędowej, bądź strukturze organizacyjnej macierzystej instytucji kościelnej”.

Uogólniając  sektą  jest  każda grupa  religijna czy pseudoreligijna  - świadomie izolująca    się   od   reszty   społeczeństwa   -   posiadająca hierarchiczną   strukturę,   wymagając2a   od   swych   wyznawców absolutnego  posłuszeństwa  wobec  jej  przywódcy  oraz zerwania wszelkich związków i więzi rodzinnych.

PODZIAŁ NOWYCH RUCHÓW I SEKT RELIGIJNYCH

Z. Pasek – prowadzący Ośrodek Dokumentacji Wyznań Religijnych w Polsce Współczesnej przy Instytucie Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego – proponuje następujący podział nowych ruchów religijnych:

1)  chrześcijańskie – powstające wokół osoby, która przeżyła indywidualne objawienie, nowej odkrywczej interpretacji Pisma Świętego lub powrotu do idei współczesnego chrześcijaństwa, skażonej przez instytucjonalne kościoły. Chrześcijańskie korzenie mają np. Kościół Zjednoczeniowy Moona, Rodzina, Kościół TeDeum, Stolica Boża czy Uczniowie Ducha Świętego;

2)  wschodnie – nawiązujące do religii Dalekiego Wschodu, zwłaszcza buddyzmu i hinduizmu. Większość z nich powstała w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych w stanach zjednoczonych. Są to np. Ruch Hare Kriszna, Misja Czaitanji oraz różne szkoły zen;

3)  islamskie – sięgające do Koranu, jak np. Bahai czy Zachodni Zakon Sufi;

4)  neopogańskie – w Polsce są to kulty nawiązujące do religii prasłowiańskich, np. Zrzeszenie Rodzimej Wiary (kontynuujące tradycje przedwojennej Zadrugi), Polski Kościół Słowiański czy Rodzimy Kościół Polski (czczący Świętowita);

5)  ekologiczne – głoszące idee głębokiej ekologii, często o charakterze panteistycznym. Większość z nich rejestruje się jako stowarzyszenia. Zalicza się do nich m.in. Tęczową Dolinę, Instytut Przemiany Czasu w Przestrzeń, Wojowników Tęczy, Pracownię na Rzecz Wszystkich Istot, Międzynarodowe Centrum Odnowy Ludzi i Ziemi, Zielone Brygady;

6)  etniczne – należą do nich rastafarianie, ruch indianistyczny, wikingowie czy neoszamanizm;

7)  czciciele UFO – są nimi przede wszystkim Raelianie i Antrovis;

8)  teozoficzne, okultystyczne i różokrzyżowców – nawiązujące do tradycji ezoterycznych, alchemii, magii i spirytyzmu, tak jak np. Towarzystwo Antropozoficzne, Hermetyczny Zakon Złotego Brzasku czy cztery działające w Polsce społeczności różokrzyżowe;

9)  satanistyczne – funkcjonujące w sposób półtajny, ale wiele z nich ma np. własne strony internetowe;

10) New Age – zajmujące się parapsychologią, rebirthingiem, reiki czy medycyną niekonwencjonalną. Do tej grupy kultów zalicza się także Kościół Scjentologiczny;

11) szkoły jogi i transcendentalnej medytacji – są grupami o charakterze terapeutycznym, próbującymi wyzwolić ukryty potencjał ludzki. Niektórzy określają je jako kulty usługowe.

Współcześnie wyróżnia się cztery typy sekt chrześcijańskich:

1)  konwertyczne - przekonane o możliwości uczynienia świata lepszym poprzez zmianę człowieka, misyjną działalność moralizatorską i wychowawczą (m. in. Ruch Zielonoświątkowców, Armia Zbawienia itp.);

2)  adwentystyczne - głoszące bliski koniec świata, opozycyjnie nastawione wobec Kościoła, zawodowego kapłaństwa, zasad ustrojowych, organizacji państwowych i militarnych (m. in. Świadkowie Jehowy i in.);

3)  pietystyczne - izolujące się od świata zewnętrznego, skoncentrowane na wspólnych, wewnętrznych przeżyciach mistycznych (np. Kwakrzy);

4)  gnostyczne - ceniące wiedzę, wartości intelektualne. Chrystusa uznają jedynie za wzór moralny (np. Chrześcijańska Nauka - Christian Science).

Sekty ze względu na ich charakter, zakres, stosowane metody i skutki działania można podzielić na:

1)  religijne – w których ideologia opiera się na wyznawanej i głoszonej wierze;

2)  psychologiczne – stosujące techniki oddziaływań psychologicznych;

3)  terapeutyczne – dla których dominującym elementem jest prowadzenie działalności uzdrawiającej;

4)  ekonomiczne – nastawione przede wszystkim na osiągnięcie jak największego zysku.

M. Libiszowska – Żółtkowska – ze względu na genezę zjawiska – wyróżnia następujące typy sekt:

1)  powstałe w wyniku – różnym podłożu – schizmy w ramach macierzystego wyznania czy szerzej religii;

2)  tworzone równolegle do istniejących wyznań jako samoistne, autonomicznie nowe religie.

GRUPA PSYCHOMANIPULACYJNA 

Pojęciem szerszym od sekty jest grupa psychomanipulacyjna, którą A. Rusak definiuje w następujący sposób: „Grupą psychomanipulacyjną można nazwać taką grupę, która poprzez stosowanie różnorodnych technik psychologicznych i socjologicznych, wykorzystanie fizyczne, psychiczne i materialne oraz poprzez system ścisłej kontroli powoduje uzależnienie osoby od tejże grupy lub jej przywódcy przy jednoczesnym zniechęcaniu lub odrywaniu od dotychczasowych związków rodzinnych i społecznych. Istotnym elementem tego uzależnienia jest rozbieżność między celem jawnie głoszonym a celem ukrytym, realizowanym przez grupę kosztem adepta i jego rodziny, a więc wbrew zagwarantowanej każdemu wolności osobistej”.

Definicja Podkomisji Nadzwyczajnej ds. Grup Psychomanipulacyjnych Komisji Rodziny Sejmu RP. Grupa psychomanipulacynja to zbiór ludzi o charakterze totalitarnym, naruszający podstawowe prawa człowieka lub zasady współżycia społecznego, która poprzez stosowanie technik psychologicznych i socjologicznych, wykorzystanie fizyczne, psychiczne lub materialne powoduje uzależnienie osoby od tej grupy lub jej przywódcy, a jej wpływ na jednostkę, rodzinę lub społeczeństwo ma charakter destrukcyjny.

Według kryminalistyka T. Hanauska „psychomanipulacyjna grupa kryminogenna występująca obecnie w Polsce jest to zespół ludzi powiązanych ze sobą wspólnym, z reguły uformowanym przez nich, światopoglądem oraz stałymi bądź okresowymi formami kultowymi, lub pseudokultowymi oraz organizacyjnymi, zaś cele działania tego zespołu, bądź formy realizacji wynikających z ich światopoglądu zachowań kultowych lub pseudokultowych nie są uznane przez państwo oraz są sprzeczne z prawem lub z zasadami współżycia społecznego zwłaszcza w postaci psychicznego manipulowania młodymi ludźmi, z reguły wbrew woli ich rodzin i opiekunów”.

Grupą psychomanipulacyjną będziemy nazywać zbiór ludzi, posiadający schierarchizowaną i totalitarną strukturę, których zachowania i prezentowane postawy stanowią naruszenie zasad współżycia społecznego, ingerują w podstawowe prawa człowieka, ograniczają swobody jednostki, w tym przede wszystkim wolność podejmowania decyzji, wykorzystując w tym celu oddziaływania psychomanipulacyjne.

Grupę psychomanipulacyjną stanowi każda grupa, bez względu na deklarowane oficjalnie jak i ukryte (głównie dla manipulowanych) zadania i cele np.:

1)      religijno – wyznaniowe;

2)      filozoficzne;

3)      gospodarczo – ekonomiczne;

4)      finansowe;

5)      polityczne itp.

dla jakich została powołana do życia i prowadzi swoją działalność w postaci („pod szyldem”) związku wyznaniowego, stowarzyszenia, fundacji itp., jeśli jej wpływ na otoczenie ma charakter wybitnie destrukcyjny.

PSYCHOMANIPULACJA

Większość z tych definicji odwołuje się do stosowania przez te grupy psychomanipulacji, którą D. Zarębska - Piotrowska określa jako „Intencjonalny proces wywierania wpływu na ludzkie indywidualne/grupowe/zbiorowe/masowe – zachowania, postawy, motywacje, specyfika procesów percepcyjnych, ale także wyobrażeniowych i pamięciowych, obejmujących funkcjonowanie na poziomie zarówno intelektualnym jak i emocjonalnym oraz szeroko rozumianą osobowość – skutkujący realizacją obcych, narzuconych jednostce/grupie – celów i obcych jej zamierzeń – bez wiedzy i zgody podmiotu manipulacji”.

Dla J. Sochy (polskiego przedstawiciela Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Badania Nadużyć Psychomanipulacji) - psychomanipulacja jest wykorzystaniem niewiedzy, nieświadomości, czy potrzeby osoby z zastosowaniem psychotechnik w celu skłonienia jej do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, skutkującym uzależnieniem od sprawcy.

Stowarzyszenie „Ruch Obrony Rodziny i Jednostki - przez psychomanipulację rozumieją oddziaływanie na osobę lub grupę osób metodami psychologicznymi w związku z działalnością o charakterze religijnym lub pod pozorem aktu o charakterze religijnym lub rytualnym  w celu bezwzględnego podporządkowania tej osoby lub grupy osób sprawcy lub innej osobie.

K. Wiktor, sekretarz Międzyresortowego Zespołu ds. Nowych Ruchów i Sekt Religijnych  proponuje posługiwać się pojęciem przemocy psychicznej, oznaczającej oddziaływanie środkami psychicznymi (zastraszanie, poniżanie, upokarzanie), które ma nastawić procesy motywacyjne osoby poddanej przemocy w pożądanym przez sprawcę kierunku. Nacisk ten musi być tak silny, żeby stanowił istotny czynnik ograniczający wolność wyboru.

Uogólniając, psychomanipulację  można określić jako zespół metod polegających na stosowaniu przez „manipulatora” względem jednostki bądź grupy osób jednej z wielu technik oddziaływań psychologicznych mających na celu wzbudzenie w niej (lub w nich) zaufania i lojalności względem „manipulatora” poprzez wyzyskanie jej niewiedzy i zdobycie w niezauważalny dla jednostki (grupy) sposób pełnej nad nią kontroli, prowadzącej do osiągnięcia własnych celów i korzyści. Dlatego też, każdą metodę stosowaną w sposób planowy, świadomy i celowy, mającą przy tym charakter działań zorganizowanych, nastawioną głównie na dezorientowanie jednostki bądź grupy, wywołującą zmianę zachowań, poglądów, postaw i przekonań manipulowanego (manipulowanych) zgodnych jedynie z wolą i celami „manipulatora” nazywać będziemy psychomanipulacją.

NOWE RUCHY I SEKTY RELIGIJNE W POLSCE

W  polskim ustawodawstwie pojęcie sekty nie występuje, mamy do  czynienia  z  Kościołami  i  związkami  wyznaniowymi.

W 1996 roku zarejestrowanych  było 125  związków  wyznaniowych. Od ubiegłego roku 15 kościołów i związków wyznaniowych działa na podstawie odrębnych umów z Państwem, są to:

1)      Kościół Katolicki;

2)      Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny;

3)      Kościół Ewangelicko-Reformowany;

4)      Kościół Ewangelicko-Augsburski;

5)      Kościół Ewangelicko-Metodystyczny;

6)      Starokatolicki Kościół Mariawitów;

7)      Kościół Katolicki Mariawitów;

8)      Wschodni Kościół Staroobrzędowy;

9)      Muzułmański Związek Religijny;

10)  Karaimski Związek Religijny;

11)  Kościół Polskokatolicki;

12)  Kościół Adwentystów Dnia Siódmego;

13)  Kościół Chrześcijański Baptystów;

14)  Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich;

15)  Kościół Zielonoświątkowców.

PRZYPADKI PRZESTĘPCZYCH DZIAŁAŃ SEKT W POLSCE

Przypadki zabójstw, samobójstw, uprowadzeń i innych przestępstw popełnianych w związku z przynależnością do sekt:

	w latach 1990 – 1992 przywódca Kościoła Zjednoczonych Chrześcijan dopuścił się szeregu przestępstw, takich jak fałszowanie dokumentów, oszustwa podatkowe i celne; został za to skazany na karę pozbawienia wolności;
	w czerwcu 1992 r. członkini sekty „Christianie” została skazana za uprowadzenie dwóch nieletnich dziewcząt; czyn ten miał miejsce w związku z naczelnym przykazaniem sekty: „Kto opuści matkę i ojca swego będzie podwójnie wynagrodzony”;
	w sierpniu 1993 r. zaginął 16 – latek po tym jak przedstawiciele Międzynarodowego Centrum Odnowy Ludzi i Ziemi – „Antrovis” przekonali go o ewakuacji w kosmos; według policji bez wieści zaginęły też dwie inne osoby związane z tym ruchem; znane są również przykłady tajemniczych okaleczeń oraz odmowy leczenia;
	w 1995 r. w dawnym województwie radomskim miały miejsce dwa grupowe samobójstwa młodych ludzi: 20 – latka, 18 – latka i dwóch 16 – latków; nieletni samobójcy mieli twarze pomalowane na czarno i wyrysowane na czołach krzyże;
	w sierpniu 1996 r. założyciel Bractwa Zakonnego „Himawantii” w formie anonimów kierował pogróżki o tym, że w dniu 15 sierpnia tego roku, zdetonuje ładunki wybuchowe w klasztorze na Jasnej Górze, a także rozesłał również w formie anonimów „wyroki śmierci” osobom zajmującym się nowymi ruchami religijnymi i sektami; został skazany na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu;
	w 1996 r. w Opolu dokonano zabójstwa 73 – letniej kobiety; sprawczynią okazała się 15 – letnia wnuczka ofiary związana z subkulturą satanistów;
	w 1996 r. policja  w Legnicy prowadziła postępowanie wyjaśniające w sprawie śmierci 16 – letniego chłopca, którego zwłoki znaleziono na terenie starej kuźni (gdzie sataniści odprawiali tzw. „czarne msze”);
	w grudniu 1997 r. Sąd Rejonowy w Lubartowie skazał założyciela sekty „NIEBO” za bezprawne przetrzymywanie jego 14 – letniego syna; członkowie tej sekty byli ponadto wielokrotnie skazywani za inne pospolite przestępstwa i wykroczenia;
	w 1997 r. doszło do popełnienia dwóch samobójstw uczniów szkół średnich w Białej Podlaskiej, trzecie planowane samobójstwo udaremniono; podłożem  śmierci były praktyki satanistyczne. Podlaska grupa satanistyczna liczyła kilkunastu członków, za nakłanianie do samobójstwa i handel narkotykami skazano 23 – letniego satanistę, a za profanację grobów jego 19 – letniego kolegę – obu na dwa lata więzienia;
	31 marca 1998 r. skierowany został do Sądu Rejonowego w Lipnie akt oskarżenia przeciwko założycielowi Zgromadzenia Wyznaniowego „Ruch Taoistyczny” oskarżonemu o bezprawne udzielanie uzdrowicielskich świadczeń lekarskich;
	w 1998 r. na terenie Lublina popełniła samobójstwo członkini sekty „NIEBO”; motywem były nieporozumienia małżeńskie z innym członkiem sekty;
	w marcu 1999 r. w Rudzie śląskiej, dwóch 19 – latków dokonało rytualnego zabójstwa na tle satanistycznym 19 – letniej dziewczyny i 17 – letniego chłopaka;
	w lipcu 1999 r. Sąd Rejonowy w Ełku wydał wyrok w sprawie znieważenia zwłok ludzkich przez dwóch satanistów, skazując ich na karę pozbawienia wolności.

Ponadto w Polsce co roku traci życie kilkadziesiąt osób z powodu    przestrzegania   ortodoksyjnych   zasad   religijnych, wykluczających  np.  korzystanie  z  niektórych  rodzajów pomocy medycznej (np. zabiegów, operacji, przeszczepów czy transfuzji).

DZIAŁANIA PRZESTĘPCZE ZWIĄZANE Z PRZYNALEŻNOŚCIĄ DO SEKT

Składane doniesienia i prowadzone postępowania przeciwko przedstawicielom sekt dotyczyły między innymi takich przestępstw jak:

1)   zabójstwa;

2)   udział w bójce z udziałem niebezpiecznego przedmiotu;

3)   pozbawienie wolności;

4)   stosowanie przemocy;

5)   gwałt;

6)   nadużycie seksualne;

7)   znieważanie zwłok;

8)   fałszerstwo dokumentów.

Tylko w 1999 r. odnotowano 9 przypadków rytuałów satanistycznych, z którymi związane były takie czyny jak:

1)   dewastacje cmentarzy, kościołów;

2)   kradzieże krzyży i ozdób z grobów;

3)   zabijanie zwierząt;

4)   handel narkotykami.

W Raporcie o niektórych zjawiskach związanych z działalnością sekt w Polsce można także przeczytać, że „ideologia niektórych sekt doprowadza też ich członków lub sympatyków do prób samobójczych. W latach 1995 – 1999 zakwalifikowano 8 samobójstw jako mających związek przyczynowy z wyznawaną doktryną, przede wszystkim satanistyczną”.

PODSTAWOWE PRZYCZYNY POWSTAWANIA SEKT W POLSCE

Do   podstawowych   przyczyn  powstawania  w naszym kraju grup parareligijnych należy zaliczyć:

1)  kryzys  rodziny  związany  m.  in.  z  jej  trudną  sytuacją ekonomiczną;

2)  konsumpcyjne podejście do życia;

3)  poszukiwanie  w  życiu  -  głównie przez młodzież - trwałych wartości  (przyjaźni,  ciepła, zaufania, sensu życia, spełnienia potrzeb przynależności i więzi grupowej);

4)  ograniczanie  przez  placówki  oświatowo - wychowawcze zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych;

5)  brak  popularyzacji  wśród  młodzieży  pozytywnych  wzorców spędzania czasu wolnego;

6)  występowanie  bezrobocia  i  zróżnicowanie  regionalne rynku pracy dla absolwentów szkół ponadpodstawowych;

7)  możliwość korzystania przez (zalegalizowane) grupy religijne z różnorakich uprawnień i ulg (np. podatkowych i celnych);

8)  brak  kontroli działalności i dochodów związków wyznaniowych ze strony organów państwowych;

9)  brak  elementarnej  edukacji  i  wiedzy  dotyczącej zagrożeń związanych  z funkcjonowaniem sekt, tak wśród dzieci i młodzieży jak   również   wśród   rodziców,  opiekunów,  nauczycieli   czy wychowawców.

DZIAŁALNOŚĆ WERBUNKOWA.

Charakterystyczne dla tego typu grup jest występowanie w stosunku do otoczenia, zjawiska tzw. podwójnej prawdy:

	wstępnej – przeznaczonej tylko na użytek kontaktów ze światem zewnętrznym;
	właściwej – udostępnianej później potencjalnej ofierze.

Do  podstawowych  sposobów  planowego działania werbowników należą:

1)  nie  udzielanie  potencjalnym  członkom  szczegółowych informacji na temat charakteru działania wspólnoty;

2)  stopniowe kształtowanie w 2nich przekonania, że poglądy i postawy zajmowane przez grupę są jedynie i słuszne;

3)  "bombardowanie"   ludzi   werbalnymi  zapewnieniami  o potrzebie miłości wszystkich do wszystkich, prawdziwej wspólnoty i bezpieczeństwa w sekcie;

4)  stosowanie środków halucynogennych, farmakologicznych i narkotyków;

5)  poddawanie ofiar intensywnemu procesowi "prania mózgów", czyniąc z nich istoty bezwolne, niezdolne do życia poza sektą;

6)  wyczerpanie  fizyczne  i psychiczne uczestników spotkań poprzez medytacje, nauki guru i modły;

7)  niszczenie więzi rodzinnych i społecznych;

8)  zupełna  izolacja  od domu, rodziny i osób nie będących członkami sekty.

Wysłannicy   sekt  szukają  swych  potencjalnych  wyznawców głównie wśród osób:

1)  znajdujących się w dołku psychicznym;

2)  przeżywających kryzys, śmierć bliskiej osoby, rozstanie z ukochanym, utratę pracy, trudności w nauce;

3)  wrażliwych i myślących - bez względu na wiek;

4)  nieśmiałych,  obawiających  się poruszać z najbliższymi trudne tematy i zadawać rodzicom niewygodne pytania;

5)  żarliwie   uczestniczących   w  mszach  katolickich  - podatnych na "głębsze" doznania religijne.

Do  zasadniczych  metod  werbowania  nowych członków należy zaliczyć:

1)  oferowanie przyjaźni i miłości;

2)  oferowanie darmowych posiłków;

3)  zachęcanie  do  spędzania  czasu  wolnego  w życzliwym, młodzieżowym towarzystwie;

4)  przyciąganie za pomocą flirtu;

5)  werbowanie  pod pretekstem działalności kulturalnej lub charytatywnej;

6)  werbowanie pod "przykrywką" terapii psychologicznej;

7)  organizowanie  różnego  rodzaju  darmowych kursów nauki języków obcych, czy wyjazdów zagranicznych itp. 

METODY I SKUTKI DZIAŁANIA SEKT

Do  najczęściej stosowanych metod, przez sekty działające w Polsce, D. Zarębska - Piotrowska zalicza:

1)  manipulację psychologiczną;

2)  techniki hipnotyczne;

3)  sugestie posthipnotyczne;

4)  "pranie  mózgu"  technikami  tradycyjnymi  (np. poprzez wielogodzinne wysłuchiwanie różnego rodzaju nagrań);

5)  oddziaływanie   bodźcami   podprogowymi   na  poziomie wizualnym, audialnym i ich dowolnymi kombinacjami;

6)  wykorzystywanie  środków technicznych pozwalających np. na  kształtowanie środowiska energetycznego człowieka, jednostki czy  grupy poprzez stworzenie specjalnego rodzaju promieniowania magnetycznego czy elektrycznego.

Wśród  podstawowych  metod działania większości sekt należy wymienić:

1)  odrzucanie dotychczasowego systemu wartości;

2)  zmuszanie  do  zerwania  więzi  osobistych  z  rodziną, przyjaciółmi;

3)  brak zgody na kontynuowanie nauki;

4)  zmuszanie do darmowej pracy dla sekty;

5)  odbieranie   zarobionych   pieniędzy   lub   osobiste opodatkowanie;

6)  zawieranie małżeństw kojarzonych przez przywódców sekt;

7)  obowiązywanie  wyznawców  bezwzględnego  posłuszeństwa swoim prorokom i lojalności wobec grupy;

8)  działanie na podświadomość członków sekty;

9)  stosowanie hipnozy i narkotyków;

10) obowiązywanie surowej diety i "krótkiego" snu.

Do  szkodliwych  skutków  działania sekt należy zaliczyć, w obszarze:

1) psychicznym - zmiany w osobowości, a w tym:

	poczucie izolacji od rodziny i społeczeństwa;
	utrata woli;
	utrata umiejętności samodzielnego myślenia i krytyki;
	nieumiejętność utrzymywania więzi z osobami spoza sekty;
	ograniczenie  słownictwa  i  pojęć  intelektualnych oraz poczucia humoru;
	skłonność do euforii i depresji;
	tendencje neurotyczne, halucynacje.

2) fizycznym - polegające na wyniszczeniu organizmu poprzez:

	brak możliwości uprawiania sportów;
	niedożywienie;
	zmniejszenie odporności organizmu.

3) społecznym  -  sekty  nie  przyczyniają  się  do rozwoju społecznego, ponieważ:

	ich  członkowie  nie  pracują naukowo, nie uczestniczą w życiu kulturalnym;
	życie w sekcie pozbawia umiejętności pracy dla innych;
	przejawiają wrogość wobec otoczenia;
	łamią nagminnie prawa człowieka;
	sekty  odnoszą  się  negatywnie  do symboli państwowych, godła, hymnu;
	nie    uznają   świąt   państwowych   i   uroczystości patriotycznych;
	członkowie wspólnot odmawiają pełnienia służby wojskowej.

POWODY WSTĘPOWANIA DO SEKT

Powody wstępowania do grup religijnych są bardzo różne i wielorakie. Religioznawcy jako przyczynę tego zjawiska wymieniają najczęściej:

1) deprywację psychiczną;

2) potrzebę afiliacji, więzi z grupą;

3) nadmierną permisywność lub rygoryzm środowiska (w którym jednostka dorastała);

4) potrzebę nowych doznań i silnych wrażeń;

5) osobowość przywódców i ich umiejętności psychotechniczne wobec osób podatnych na wpływ  innych.

1)  1) w odczuciu największej grupy badanych (41 %) na syndrom czynników skłaniających ludzi do przystępowania   do nowych ruchów religijnych składają się:

a)    a) wyalienowanie środowiskowe i ideologiczne, którego skutkiem jest potrzeba silnych doznań;

b)    b) słaba konstrukcja psychiczna;

c)    c) wpływ sił nadprzyrodzonych.

2)  2) w przekonaniu nieco mniejszej grupy osób (37 %) na syndrom czynników powodujących przystępowanie do sekt składają się:

a)    a) słaba konstrukcja psychiczna;

b)    b) wyalienowanie środowiskowe;

c)    c) potrzeba silnych doznań.

3)  3) w przeświadczeniu stosunkowo najmniejszego grona respondentów (22 %) na syndrom czynników skłaniających ludzi do udziału w grupach wyznaniowych oprócz wyalienowania środowiskowego i ideologicznego, którego skutkiem jest potrzeba silnych doznań oraz słabej konstrukcji psychicznej dochodzi problem zaburzonej socjalizacji w rodzinie - tzn. w opinii badanych członkami sekt zostają osoby:

a)    a) którym rodzice okazywali mało uczucia i zainteresowania;

b)    b) nadmiernie kontrolowane przez rodziców;

c)    c) poszukujące wspólnoty ludzi podobnie myślących;

d)    d) żądne nowych wrażeń i przygód;

e)    e) słabe i zagubione;

f)     f) poszukujące zewnętrznego oparcia;

g)    g) podatne na manipulację ze strony przywódców sekt

CHARAKTERYSTYCZNE CECHY SEKT

Do charakterystycznych cech wyróżniających większość sekt - zdaniem D. Bernhardt - Kowalskiej - należą:

1)  monopol na prawdę - tylko sekta głosi prawdę i tylko jej członkowie dostąpią zbawienia;

2)  nowa  duchowość  -  grupa kultowa odrzuca dotychczasowe wartości  religijne, moralne i etyczne, oferując nową duchowość, jedynie słuszną i jedynie prawdziwą;

3)  wyższość  nad  innymi  -  przekonanie,  iż  tylko sekta posiada  monopol  na  prawdę  prowadzi  do  przeświadczenia,  że członkowie   grupy  dominują  nad  innymi,  są  od  nich  lepsi, zwłaszcza tymi, którzy nie są ich współwyznawcami;

4)  gorliwość  misjonarska  -  członkowie większości ruchów parareligijnych  poświęcają  wiele  godzin na nauczanie innych i werbowanie  nowych wiernych. Jeśli adept nie wykazuje gorliwości w  swej  pracy  misjonarskiej,  oskarżany  jest  o  brak wiary i niewywiązywanie się ze swych obowiązków;

5)  charyzmatyzm przywódców - dla sekt ich liderzy i duchowi przywódcy  postrzegani są jako wyjątkowe osoby, które członkowie darzą  histerycznym wprost uwielbieniem, bezgranicznym zaufaniem i  czcią.  Dla  swojego  guru  zdolni  są do wyrzeczeń, darmowej pracy,  głodowania,  czy  zerwania  kontaktów  z najbliższymi. W wielu  przypadkach  są  gotowi  na wykonanie każdego polecenia - "rozkazu"   proroka,   nawet   najbardziej bezsensownego   lub tragicznego w skutkach;

6)  proste  rozwiązywanie  konfliktów  -  grupy  religijne oferują  swoim  członkom  proste  -  wręcz  banalne - infantylne rozwiązania  konfliktów osobistych, społecznych i ekonomicznych, udzielają  gotowych  recept  na  życie.  Wyznawcy  widzą świat w barwach "biało - czarnych".

NOWE RUCHY RELIGIJNE NA ŚWIECIE.

Według  prof. Baker na świecie istnieje około dwóch tysięcy nowych   ruchów   religijnych. Zdaniem specjalistów skupiają one ponad 100 milionów ludzi..

Znawcy  tematu  twierdzą,  iż w USA jest około tysiąca sekt religijnych,  w  Brazylii  około  pięciu  tysięcy,  a  w Europie Zachodniej  blisko  półtora  tysiąca.  Sto  z  nich jest na ogół filiami sekt światowych bądź ich bliźniaczymi odpowiednikami.

W  ideologii większości wspólnot religijnych można dostrzec kilka charakterystycznych elementów, takich jak:

1)  ich  przywódcy  duchowi  mianują się mesjaszami, którzy zwykle twierdzą, że widzieli Boga albo z nim rozmawiali;

2)  część z nich uważa, że pochodzi z innej planety;

3)  motywem  gorliwości  wyznawców  jest  zapowiedź  końca świata,  do  którego trzeba się przygotować i być "czystym", aby przeżyć zagładę;

4)  wiąże   się  to  z  porzuceniem  przez  członków  sekt wszystkich dóbr materialnych, które przejmuje wspólnota;

5)  stosowanie podobnych technik rekrutacji polegających na "osaczaniu" najbardziej żarliwych uczestników mszy katolickich.

Tragiczne  wydarzenia  z ostatnich kilkunastu lat: