PEDAGOGIUM | PRACA SOCJALNA | programy studiów

Celem przedmiotu jest kształtowanie umiejętności formułowania problemów, pytań i odpowiedzi, oraz sądów dotyczących uniwersalnych kwestii egzystencjalnych. Ponadto, przedmiot ma za zadanie rozwijać podstawy samodzielnego i krytycznego myślenia, oraz motywować do posługiwania się etycznymi zasadami postępowania, tak w życiu osobistym, jak i zawodowym.

Treści programowe:

Filozofia Sokratesa i sofistów. Filozofia Platona. Etyka i metafizyka Arystotelesa. Stoicyzm, epikureizm, sceptycyzm, cynizm. Filozofia św. Augustyna – Bóg, człowiek. św. Tomasz i jego koncepcja świata. Problemy filozofii średniowiecznej – wiara i rozum. Kartezjusz i nowożytny racjonalizm. Empiryzm angielski. Oświecenie francuskie i jego podstawowe idee. Etyka i filozofia krytyczna Kanta. Heglowska filozofia dziejów. Antropologia filozoficzna Kierkegaarda. F. Nietzsche i jego koncepcja. Przełom antypozywistyczny. Koncepcja filozofii neopozywistycznej. Psychoanaliza. Współczesne nurty filozofii chrześcijańskiej. Egzystencjalizm i jego koncepcja człowieka. Fenomenologia Ingardena. Filozofia nauki. Filozofia dialogu. Filozofia społeczna. Katolicka nauka społeczna. Władze człowieka i jego relacje istotowe. Osobowość, tożsamość, odpowiedzialność.

Filozoficzne problemy współczesnego człowieka. Filozoficzne problemy współczesnej cywilizacji i kultury. Kierunki poszukiwań filozoficznych.

Ważniejsze pozycje literatury:

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Cpoleston F. Historia filozofii, Kraków, 1989.

Gilson E. Historia filozofii chrześcijańskiej w wiekach średnich, Warszawa, 1962.

Hoffner J. Chrześcijańska nauka społeczna, Kraków, 1993.

Ingarden R. Wykłady z etyki, Warszawa, 1989.

Jaeger W. Formowanie człowieka greckiego. Warszawa, 2001.

Kotarbiński T. Medytacje o życiu godziwym, Warszawa, 1976.

Kwiatek A. Worwąg M. Podróż po historii filozofii, Warszawa, 2000.

Majka J. Filozofia społeczna, Wrocław, 1982.

Półtawski A. Realizm fenomenologii, Toruń, 2002.

Śpiewak P. W stronę dobra wspólnego, Warszawa, 1993.

Tatarkiewicz W. Historia filozofii t. 1-3, Warszawa, 1978.

Tyburski W. Wachowiak A. Wiśniewski R. Historia filozofii i etyki do współczesności, Toruń, 2002.

Literatura uzupełniająca:

Ajdukiewicz K. Zagadnienia i kierunki filozofii. Teoria poznania, metafizyka, Warszawa, 1983.

Gogacz M. Szkice o kulturze, Warszawa, 1985.

Krokiewicz A. Zarys filozofii greckiej, Warszawa, 1971.

Palacz R. Klasycy filozofii, Warszawa, 1987.

Tatarkiewicz W. O szczęściu, Warszawa, 1990.

Tischner J. Dramat człowieka, Kraków, 1985.

Woroniecki J. Katolicka etyka wychowawcza, Lublin, 1986.

Znaniecki F. Współczesne narody, Warszawa, 1990.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, opracowanie samodzielnego referatu.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Zaliczenie na ocenę.

.:. Powrót do początku

WPROWADZENIE DO SOCJOLOGII

Cele nauczania:

Celem zajęć jest pokazanie związków między socjologią i pracą socjalną oraz zwrócenie uwagi na społeczny charakter , a także znaczenie społecznych kontekstów w pracy socjalnej. Zajęcia powinny dostarczyć studentowi wiedzy o podstawowych strukturach społecznych i mechanizmach ich funkcjonowania. Powinny także umożliwić poznanie podstawowych pojęć i narzędzi pozwalających opisywać zmieniająca się rzeczywistość społeczną w różnych perspektywach i wymiarach.

Podstawowe, wstępne studia z zakresu socjologii służą również lepszemu zrozumieniu na czym polega funkcja praktyczna pracy socjalnej, i jakie są bariery społeczno-kulturowe i granice działania pracownika socjalnego.

Treści programowe:

Program zajęć zakresu socjologii obejmuje klasyczne zagadnienia związane z funkcjonowaniem człowieka w świecie społecznym ( interakcje, stosunki społeczne). W szerszej perspektywie koncentruje się na problemach grup społecznych, więzi społecznych oraz roli wartości i kultury w rozwoju tych grup i kształtowaniu ich tożsamości. Akcentuje znaczenie działania społecznego i zmiany społecznej opisanych za pomocą podstawowych kategorii czasu, przestrzeni i miejsca.

Program uzupełniają również treści bezpośrednio nawiązujące do problemów socjalnych (zjawisko nierówności społecznych, inkluzji, ekskluzji, legitymizacji społecznej i politycznej). Konkluzją tego programu jest próba odczytania pracy socjalnej w perspektywie zmiany społecznej, instytucjonalizacji i globalizacji.

Ważniejsze pozycje literatury:

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Szacka B., Wprowadzenie do socjologii. Warszawa, 2003.

Sztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa. Warszawa, 2002.

Literatura uzupełniająca:

Machaj J. Małe struktury społeczne. Lublin,1998.

Sztompka P., Socjologia zmian społecznych. Kraków, 2005

Turowski J, Wielkie struktury społeczne. Lublin, 1994.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Aktywny udział w zajęciach, znajomość lektur, przygotowanie referatu.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Egzamin.

.:. Powrót do początku

KOMUNIKACJA SPOŁECZNA

Cele nauczania:

Zasadniczym celem zajęć jest ukazanie dynamiki, charakteru oraz uwarunkowań zjawisk komunikacji społecznej miedzy pracownikiem socjalnym a klientem oraz ukazanie tego zjawiska w szerszym kontekście. Chodzi o przedstawienie zjawiska komunikowania się jako formy interakcji społecznej, pociągającej za sobą określone konsekwencje pozytywne lub negatywne. Zaprezentowane będą rozmaite patologie z zakresu komunikacji interpersonalnej, jak również możliwości ich korekty. Zajęcia ukierunkowane są na wykształcenie praktycznych umiejętności komunikowania się z otoczeniem, zarówno w relacjach interpersonalnych, jak i międzygrupowych i międzykulturowych.

Treści programowe:

Uwarunkowania zjawisk komunikacji społecznej. Podstawowe pojęcia i definicje zjawiska komunikacji społecznej. Teorie komunikowania interpersonalnego. Typologie aktów komunikacyjnych. Pojęcie efektywności komunikowania i jego analiza. Antropologiczne, socjologiczne, psychologiczne konteksty komunikowania się. Zachowania komunikacyjne, jako formy zindywidualizowanej interakcji społecznej. Proces uczenia się zachowań komunikacyjnych. Komunikacja społeczna a kształtowanie się więzów społecznych. Komunikacja społeczna a tożsamość kulturowa. Pojęcie kompetencji komunikacyjnej. Rodzaje kompetencji: językowa, socjolingwistyczna, kulturowa, międzykulturowa. Komunikacja społeczna w kontekście grupowym. Komunikacja werbalna i niewerbalna. Znaczenie słowa jako nośnika komunikatów. Język ciała jako pozawerbalny nośnik komunikatów. Środowiskowe konteksty komunikacji werbalnej i pozawerbalnej. Komunikacja werbalna i pozawerbalna w procesie resocjalizacji. Uwarunkowania subkulturowe i podkulturowe komunikacji interpersonalnej: nowomowa, grypsera, język tatuażu, zachowania agresywne i submisyjne. Adekwatność komunikatów werbalnych i pozawerbalnych w określonych środowiskach subkulturowych i podkulturowych. Efekty zamierzone i niezamierzone. Organizacja i zasady konwersacji. Negocjacje i ich zasady. Praktyczne scenariusze zajęć z zakresu komunikowania się werbalnego i pozawerbalnego - symulacje sytuacji interpersonalnych i grupowych. Analiza efektów symulacji. Komunikacja medialna i jej znaczenie w procesie socjalizacji i wychowania i pracy socjalnej – mity i rzeczywistość. Środki masowego przekazu a kreatywna realizacja procesów profilaktycznych – zagrożenia i utrudnienia. Przyszłość komunikacji społecznej – rys futurologiczny.

Ważniejsze pozycje literatury:

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Duszak A. Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, Warszawa, 1998.

Korporowicz L. Osobowość i komunikacja w społeczeństwie transformacji, Warszawa, 1996.

Krzemiński I. Co się dzieje między ludźmi, Warszawa, 2000.

Nęcki Z. Komunikacja międzyludzka, Kraków, 1996.

Ricoeur P. Język, tekst, interpretacja, Warszawa, 1989.

Thiel , E. Komunikacja niewerbalna. Mowa ciała, Wrocław, 1997.

Literatura uzupełniająca:

Bokszański Z., Piotrkowski A., Ziółkowski M. Socjologia języka, Warszawa, 1997.

Dyczewski L. Wartości w kulturze polskiej, Lublin, 1993.

Głowiński M. Nowomowa po polsku, Warszawa, 1990.

Kurcz I. Zmienność i nieuchronność stereotypów, Warszawa, 1994.

Kurcz I. Język a reprezentacja świata w umyśle, Warszawa,1987.

Kapciak A. Korporowicz L. Tyszka A. Komunikacja międzykulturowa t.1 i 2 Warszawa, 1996.

Ziółkowski M. Znaczenie, interakcja, rozumienie, Warszawa, 1981.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, przygotowanie referatu.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Zaliczenie na ocenę.

.:. Powrót do początku

PEDAGOGIKA SPOŁECZNA

Cele nauczania:

Pokazanie pedagogiki społecznej jako fundamentalnej dyscypliny dla pracy socjalnej. Zapoznanie studentów z problematyką i pojęciami z zakresu pedagogiki społecznej, oraz jej znaczącym dorobkiem w Polsce. Ukazanie dorobku teoretycznego, metodologicznego i wdrożeniowego. Przygotowanie studentów do profesjonalnej diagnostyki środowisk wychowawczych. Zaprezentowanie metod pedagogiki społecznej. Przedstawienie kompensacyjnej i profilaktycznej roli środowiskowej pedagogiki społecznej. Ukazanie podobieństw i różnic pomiędzy pedagogiką społeczną, a pracą socjalną.

Treści programowe:

Pedagogika społeczna a nauki o wychowaniu. Przedmiot pedagogiki społecznej. Nauki współdziałające z pedagogiką społeczną. Współczesne prądy i tendencje w pedagogice społecznej. Dylematy i rozterki współczesnej pedagogiki społecznej. Pedagogika środowisk pozaszkolnych. Nurty pedagogiki socjologicznej. Orientacja krytyczna. Teoretyczne podstawy organizacji środowisk wychowawczych. Charakterystyka środowiska wychowawczego. Typologia środowisk wychowawczych. Metodologiczne podstawy pedagogiki społecznej. Diagnoza środowisk wychowawczych. Pojęcie, rodzaje i typy diagnozy. Diagnoza w projektowaniu pedagogicznym i socjalnym. Metody diagnostyczne. Metoda indywidualnego przypadku, metoda grupowa. Rola badań środowiskowych w pedagogice społecznej. Narzędzia badawcze i ich rodzaje. Projektowanie programów wychowawczych i socjalnych. Pedagogiczne wspomaganie rodziny. Rodzina jako środowisko wychowawcze. Niewydolności wychowawcze rodziny. System wspomagania rodziny. Rola pedagoga społecznego i pracownika socjalnego we wspomaganiu wychowawczym rodziny. Pedagog społeczny- pracownik socjalny a przeobrażenia w opiece i pomocy społecznej. Rola pedagogiki społecznej w pracy socjalnej i resocjalizacji.

Ważniejsze pozycje literatury

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Adamski F. Edukacja – rodzina - kultura. Studia z pedagogiki społecznej, Kraków, 1999.

Górnikowska-Zwolak E. Radziewicz-Winnicki A. (red.) Pedagogika społeczna w Polsce. Między stagnacją a zaangażowaniem, t. 1 i 2, Katowice, 1999.

Izdebska J. (red.) Dziecko w rodzinie i w środowisku rówieśniczym, Białystok, 2003.

Kawula S. (red.) Pedagogika społeczna. Dokonania – aktywność – perspektywy, Toruń, 2002.

Lepalczyk J. Badura J. (red.) Elementy diagnostyki pedagogicznej, Warszawa, 1987.

Lalak D. Pilch T. (red.) Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Warszawa, 1999.

Olszewska-Baka G. Pytka L. (red.) Pomoc rodzinie, Białystok, 1999.

Pilch T. Lepalczyk I. Pedagogika społeczna, Warszawa, 1995.

Przecławska A. Theiss W. (red.) Pedagogika społeczna. Pytania o XXI wiek, Warszawa, 1999.

Literatura uzupełniająca:

Kamiński A. Funkcje pedagogiki społecznej. Praca socjalna i kulturalna, Warszawa, 1972.

Lepalczyk J. Pilch T. (red.) Pedagogika społeczna. Poszukiwania i rozstrzygnięcia, Wrocław, 1984.

Kawula S. Studia z pedagogiki społecznej, Olsztyn, 1988.

Kowalski S. Wawryniuk S. (red.) Doskonalenie funkcjonowania systemu wychowawczego w środowisku, Wrocław, 1984.

Marynowicz–Hetka E. Praca socjalno – wychowawcza z rodziną niepełną, Warszawa, 1988.

Smolińska–Theiss B. Pilch T. (red.) Pedagogika społeczna, Warszawa, 1984.

Wroczyński R. Pilch T. (red.) Metodologia pedagogiki społecznej, Wrocław, 1974.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:. Powrót do początku

WPROWADZENIE DO PSYCHOLOGII

Cele nauczania:

Głównym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawową wiedzą psychologiczną z zakresu psychologii ogólnej, mającą za zadanie umożliwienie im psychologicznej interpretacji otaczającego świata społecznego, głębszego zrozumienia zachowań i reakcji ludzkich, oraz profesjonalnej interpretacji złożonych kontekstów uwarunkowań funkcjonowania człowieka, zarówno jako jednostki, jak i części zbiorowości ludzkiej.

Treści programowe:

Psychologia jako nauka. Rola psychologii w naukach socjalnych i pedagogicznych. Subdyscypliny psychologii. Problemy etyczne w badaniach i eksperymentach psychologicznych. (Milgrama, Zimbardo). Psychoanaliza i jej założenia. Struktura osobowości, mechanizmy obronne, strategia i taktyka terapeutyczna, wady koncepcji psychoanalitycznej. Behawioryzm, założenia, warunkowanie klasyczne i instrumentalne, wzmocnienia pozytywne i negatywne, naśladowanie, modelowanie, identyfikacja. Założenia psychologii humanistycznej (teoria Rogersa, teoria Maslowa). Współczesne teorie osobowości, poziom wrodzonych dyspozycji, dyspozycje popędowo - emocjonalne, temperamentalne, instrumentalne, poziom nawyków poziom świadomości, ja prywatne, ja publiczne, poczucie umiejscowienia kontroli.

Ważniejsze pozycje literatury:

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Eysenck H. Eysenck M. Podpatrywanie umysłu, Gdańsk, 1996.

Malim T. Birch A. Wadley A. Wprowadzenie do psychologii, Warszawa, 1994.

Mądrzycki T. Osobowość jako system tworzący i realizujący plany, Gdańsk, 1996.

Mika S. Psychologia społeczna dla nauczycieli, Warszawa, 1998.

Szewczuk W. Podstawy psychologii, Warszawa, 2000.

Strelau J. (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki, tom 1 - Podstawy psychologii, tom 2 – Psychologia ogólna, Gdańsk, 1999.

Tomaszewski T. (red.) Psychologia ogólna t. 1 – 4, Warszawa, 1994.

Zimbardo P. Ruch F. Psychologia i życie, Warszawa, 1999.

Literatura uzupełniająca:

Mietzel G. Wprowadzenie do psychologii. Podstawowe zagadnienia, Gdańsk, 1998.

Strelau J. Psychologia t. 1 - 3, Gdańsk, 2000.

Turner J. Helms D. Rozwój człowieka, Warszawa, 1999.

Tavris C. Wade C. Psychologia. Podejścia oraz koncepcje, Poznań, 1999.

Piaget J. Studia z psychologii dziecka, Warszawa, 1966.

Vasta R. Haith M. Miller S. Psychologia dziecka, Warszawa, 1995.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:. Powrót do początku

PSYCHOLOGIA SPOŁECZNA I ROZWOJOWA

Cele nauczania:

Poznanie mechanizmów reakcji i postaw człowieka w różnych sytuacjach interpersonalnych, oraz mechanizmów zachowań społecznych i grupowych. Poznanie etapów rozwojowych człowieka oraz ich charakterystyka. Student dzięki wiedzy z tego zakresu, powinien sprawniej rozpoznawać psychospołeczne i rozwojowe uwarunkowania determinujące relacje interpersonalne oraz grupowe. Pozwoli mu to na bardziej profesjonalne stawianie diagnozy i prognozy profilaktycznej lub resocjalizacyjnej.

Treści programowe:

Przedmiot psychologii rozwojowej, definicje rozwoju, czynniki rozwoju, modele rozwoju. Psychologia prenatalna, uwarunkowania genetyczne, rozwój prenatalny, biologiczne i psychologiczne uwarunkowania zaburzeń rozwoju, rozwój mózgu - ujęcie neuropsychologiczne. Okres wczesnego dzieciństwa. Charakterystyka noworodka, dystrofie, zapotrzebowanie na stymulacje, geneza więzi społecznych, deprywacja potrzeb emocjonalnych i jej skutki, rozwój inteligencji sensoryczno-motorycznej wg. Piageta. Okres dzieciństwa przedszkolnego, zabawa i jej znaczenie, rozwój poznawczy, rozwój moralny, rozwój emocjonalno-społeczny. Rozwój dzieciństwa szkolnego, problem dojrzałości szkolnej - dojrzałość fizyczna, motoryczna, emocjonalna, intelektualna, nauka jako forma aktywności, rozwój poznawczy wg. Piageta, rozwój społeczno-emocjonalny, szkoła a zaburzenia rozwojowe. Okres młodości, zadania rozwojowe, adolescencja, rozwój poznawczy, rozwój tożsamości. Okres dorosłości, funkcjonowanie poznawcze, sytuacja rozwojowa, kryzys wieku średniego, wiek senioralny, pozycja emeryta, psychologiczne problemy umierania. Reguły wpływu społecznego. Zachowania prospołeczne - uwarunkowania, kształtowanie postaw prospołecznych. Zachowania agresywne, źródła zachowań agresywnych, determinanty frustracji, zachowania autodestrukcyjne, kara a agresja, sposoby kształtowania zachowań nieagresywnych. Psychologiczna problematyka postaw, definicje postawy, cechy, źródła, typologia postaw. Modele badania rodziny, pojęcie rodziny, funkcje rodziny. Postawy rodzicielskie, rodzaje postaw rodzicielskich. Problematyka atrakcyjności interpersonalnej, uwarunkowania powodzenia związków małżeńskich. Pojęcie stresu psychologicznego. Źródła stresu, strategie radzenia sobie ze stresem - zadaniowe, emocjonalne, unikowe. Stres w życiu współczesnego człowieka.

Ważniejsze pozycje literatury:

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Aronson E. Wilson T. Akert R. Psychologia społeczna, Warszawa, 1997.

Aronson E. Człowiek istota społeczna, Warszawa, 1992.

Brzezińska A. Społeczna psychologia rozwojowa, Warszawa, 2000.

Birch A. Malim T. Psychologia rozwojowa w zarysie, Warszawa, 1995.

Dobek-Ostrowska B. Podstawy komunikowania społecznego, Wrocław, 1999.

Harwas-Napierała B. Trempała J. (red.) Psychologia rozwoju człowieka, Warszawa, 2000.

Hurlock E. Rozwój dziecka, Warszawa, 1985.

Maurer D. Maurer Ch. Świat noworodka, Warszawa, 1994.

Ossowski R. Z zgadnień psychologii społecznej, Warszawa, 2000.

Sęk H. (red.) Społeczna psychologia kliniczna, Warszawa, 1993.

Skrzyński W. Dyrda M. (red.) Wykłady z psychologii społecznej. Wybrane zagadnienia, Warszawa, 2003.

Steward J. (red.) Mosty zamiast murów. O komunikowaniu się między ludźmi, Warszawa, 2000.

Turner J. Helms D. Rozwój człowieka, Warszawa, 1999.

Wojciszke B. Psychologia miłości, Warszawa, 1995.

Literatura uzupełniająca:

Bielawska–Batorowicz E. Kornas–Biela D. Z zagadnień psychologii prokreacyjnej, Lublin, 1992.

Cialdini R. Wywieranie wpływu na ludzi, Warszawa, 1994.

Ilg F. Rozwój psychiczny dziecka od 0 do 10 lat, Gdańsk, 1992.

Dmochowski W. Przewodnik po psychologii społecznej, Warszawa, 1998.

Mądrzycki T. Psychologiczne prawidłowości kształtowania się postaw, Warszawa, 1977.

Piaget J. Narodziny inteligencji dziecka, Warszawa, 1966.

Pietrasiński Z. Rozwój człowieka dorosłego, Warszawa, 1990.

Aktualne czasopisma psychologiczne.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:. Powrót do początku

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH

Cele nauczania:

Przedstawienie studentom charakteru i specyfiki badań społecznych na użytek pracy socjalnej. Zapoznanie z metodami i technikami badań społecznych na podstawie literatury fachowej oraz doświadczeń własnych. Określenie podstaw badawczych niezbędnych przy pisaniu pracy naukowej, oraz pracy dyplomowej. Kreowanie zindywidualizowanych koncepcji własnych prac badawczych i naukowych. Zapoznanie studentów z elementami statystyki stosowanej w badaniach i obliczeniach wyników badań. Jednym z celów jest również rozbudzenie motywacji do badawczej i naukowej weryfikacji realizowanych programów, projektów i procesów wychowawczych, profilaktyczno – korekcyjnych czy resocjalizacyjnych.

Treści programowe:

Wiedza, rzeczywistość, poznanie naukowe, klasyfikacja nauk, miejsce metodologii w systemie nauk. Społeczne badania naukowe, diagnoza problemów socjalnych.

Etapy procesu badania naukowego: wybór problematyki badawczej, przedmiot i cel badań, formułowanie problemów badawczych, formułowanie hipotez, określanie zmiennych i wskaźników, sposoby doboru próby badawczej, wybór metod i technik badawczych, sposoby konstruowania narzędzi badawczych. Analiza metod i technik badawczych stosowanych w naukach społecznych i pracy socjalnej: badania terenowe, analizy dokumentów, monografie. Pomiary wyników badań. Analizy wyników badań, ilościowa, jakościowa. Rozkłady liczebności, prezentacja tabelaryczna i graficzna. Miary tendencji centralnej. Miary rozrzutu. Metody szacowania korelacji zmiennych. Organizacja procesu badawczego. Metody i techniki przyswajania informacji oraz gromadzenia informacji naukowych. Wykorzystanie badań w pracy socjalnej. Warsztat badawczy pracownika socjalnego.

Ważniejsze pozycje literatury

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Babby E., Badania społeczne w praktyce. Warszawa 2003

Brzeziński J. Metodologia badań psychologicznych, Warszawa, 1996.

Ferguson G. Takane Y. Analiza statystyczna w psychologii i pedagogice, Warszawa, 1997.

Jarosz E. Wybrane obszary diagnozowania pedagogicznego, Katowice, 2003.

Pilch T, Bauman T. Metody badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa 2001 wyd. II.

Szatur-Jaworska B. Diagnozowanie w polityce społecznej. Materiały do studiowania. Warszawa, 2003.

Literatura uzupełniająca:

Greń J. Statystyka matematyczna, Warszawa, 1987.

Nowak S. Metodologia badań społecznych, Warszawa, 1970.

Nowaczyk Cz. Podstawy metod statystycznych dla pedagogów, Warszawa, 1985.

Orczyk J. Zarys metodyki pracy umysłowej, Warszawa, 1978.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium w postaci autorskiego projektu badawczego.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:. Powrót do początku

PODSTAWY PRAWNE PRACY SOCJALNEJ

Cele nauczania:

Zapoznanie się z systemem normatywnym w zakresie organizacji służb społecznych organizujących pomoc socjalną.
Omówienie podstawowych zagadnień z zakresu aksjologii i etosu pracy pracowników służb społecznych.
Przedstawienie aktualnych kierunków pracy służb społecznych w wybranych krajach Europy i w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.

Treści programowe:

Ciągłość i zmiana – prawne aspekty reformy ustroju terytorialnego kraju i pomocy społecznej, etos prawa w pracy socjalnej z uwzględnieniem prawa co do istoty, w działaniu, w ocenie treści bezpieczeństwa, sprawiedliwości i racjonalności, sprawiedliwość w pomocy społecznej, źródła sprawiedliwości, godność człowieka; godność człowieka a pomoc społeczna, model pracy służb społecznych w zapobieganiu dewiacji, patologii, pauperyzacji, marginalizacji, wykluczenia społecznego i zapobieganiu przestępczości, cele służb pomocy społecznej z uwzględnieniem działalności polegającej na dostarczeniu pomocy, opieki i usług oraz stosowaniu mechanizmów kontroli i przymusowych środków zaradczych, cele służb pomocy społecznej ustanowione przez ustawodawcę a przymusowa opieka w świetle prawotwórstwa lokalnego (eksperymentalne programy pomocowe), aspekty ustawodawcze przymusowej opieki społecznej w stosunku do osób nieletnich i dorosłych nadużywających narkotyki, uzależnionych od alkoholu oraz nieletnich popełniających czyny karalne, pomoc społeczna i tkwiące u jej podstaw teorie a poglądy pracowników społecznych na temat funkcji pracy społecznej, postaw w stosunku do podopiecznych oraz zagadnienie jakości usług społecznych, metody pracy społecznej w ujęciu funkcjonalnym ze szczególnym uwzględnieniem społecznego planowania, profilaktyki, opieki, leczenia i kontroli społecznej, praca społeczna na poziomie środowiska miejskiego przy wykorzystaniu zarządów subkomunalnych, wyspecjalizowanych lokalnych agend i biur, różnych ośrodków rekreacji, szkół i stowarzyszeń, prace społeczne w konkretnych obszarach planujących usługi społeczne na poziomie centrum interwencji kryzysowej, terenowych biur, specjalistycznych palcówek oraz pracy ulicznej, sąsiedzka i wspólnotowa pomoc społeczna czyli model pracy „w społeczności” jako dynamiczne podejście do rozwiązywania problemów na danym terenie, społeczna inżynieria (społeczno - administracyjna perspektywa) a interwencjonizm wspólnotowy poprzez monitorowanie problemów społecznych i formułowanie inwentarza potrzeb społecznych (potrzeb mieszkańców osiedla, dzielnicy, miasta), system pomocy społecznej zintegrowany we współpracy z organami władzy terenowej, samorządowej oraz systemie poza instytucjonalnym (samoorganizującym się poprzez społeczność lokalna) a zwalczanie zjawisk patologii, dewiacji, pauperyzacji, marginalizacji, wykluczenia społecznego oraz przestępczości, nowoczesny model pomocy społecznej w zapobieganiu niekorzystnych zjawisk jako podejście zorientowane na problem (w ujęciu Farmera, Anderssona, Szendera).

Ważniejsze pozycje literatury:

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Ustawa z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (Dz. U z 15 kwietnia 2004, Nr 64 poz. 593 ze zmianami).

Stępniak P., Wymiar sprawiedliwości a praca socjalna w krajach Europy Zachodniej, Poznań 1998 s. 58-82.

Urban B., Inspirowanie i integracja działań profilaktyczno-resocjalizacyjnych w środowisku, (w;) Zapobieganie demoralizacji nieletnich, red. Z. Sobolewski, F. Kozaczuk, Rzeszów 1990.

Machel H., Kryzys idei resocjalizacji penitencjarnej – fenomen czy ostrzeżenie? (w), Wychowanie – profilaktyka – resocjalizacja, red. I Sowa, E. Piotrkowski, J. Rejman, Rzeszów, 2003.

Literatura uzupełniająca:

Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz red. K. Pietrzykowski.

Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Ustawa o kuratorach.

Konwencja Praw Dziecka.

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Aktywne uczestnictwo. Analiza prawna przypadku.

Forma zaliczenia przedmiotu:

Egzamin.

.:. Powrót do początku

EKONOMIA I ZARZĄDZANIE

Cele nauczania:

Celem przedmiotu jest dostarczenie studentom wiedzy na temat podstawowych kategorii ekonomii oraz zarządzania. W toku wykładów studenci poznają najważniejsze pojęcia i mechanizmy funkcjonowania rynku w perspektywie mikro- i makroekonomii. Wykład umożliwia studentom zapoznanie się z podstawami teorii zarządzania i organizacji.

Treści programowe:

Popyt i podaż, równowaga rynkowa – przesunięcia krzywej popytu i podaży, reakcje popytu na zmiany cen, elastyczność cenowa popytu, koszty a produkcja w przedsiębiorstwie – rodzaje kosztów i decyzje produkcyjne w krótkim i długim okresie, konkurencja doskonała na rynku, monopol i oligopol, czynniki produkcji: typy kapitału, determinanty dochodu narodowego, budżet państwa, pieniądz i system bankowy (funkcje pieniądza, rola banku centralnego, polityka pieniężna i fiskalna, model IS-LM), inflacja i bezrobocie.

Podstawowe zagadnienia zarządzania (klasyczna teoria organizacji 1903-1948, koncepcja fizjologiczna (Taylor), koncepcja i zasady administracji (Fayol), system biurokracji (Weber), kierunek psychospołeczny – human relations), typologia, cele i efektywność organizacji, sterowanie, kierowanie, zarządzanie, kryteria klasyfikacji struktur organizacji, teoria organizacji (organizacja formalna i nieformalna, biurokracja jako organizacja formalna, atrybuty organizacji formalnej), kierowanie (style kierowania, funkcje kierownicze, planowanie, pobudzanie, organizowanie, kontrolowanie, style kierowania, władza w organizacji i jej rodzaje; wybór, powołanie, mianowanie, charyzma).

Ważniejsze pozycje literatury:

(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)

Begg N., Mikroekonomia. PWE, Warszawa, 1997 (lub nowsze wydania).

Begg N., Makroekonomia. PWE, Warszawa, 1997 (lub nowsze).