Teoria państwa i prawa

Węzłowe problemy bezpieczeństwa państwa

Historia wychowania obronnego

Teoria przysposobienia i edukacji do bezpieczeństwa

Indywidualne i grupowe zagrożenia bezpieczeństwa czasu pokoju i wojny

Przysposobienie medyczno-sanitarne

Elementy samoobrony koniecznej

Obrona cywilna i sytuacje kryzysowe

Orientacja w terenie jako wyraz bezpieczeństwa

Metodyka strzelectwa sportowego

Wybrane problemy polskich tradycji wojskowych

Obrona narodowa i terytorialna

Armia w systemie państwa demokratycznego

Metodyka edukacji do bezpieczeństwa – przysposobienia obronnego

Przygotowanie do bezpieczeństwa indywidualnego i społecznego

Filozofia bezpieczeństwa

Socjologia edukacji obronnej i do bezpieczeństwa

Zapobieganie terroryzmowi

Zasadniczym celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w teoretyczną i praktyczną problematykę funkcjonowania państwa i prawa. Ukazanie genezy państwa, jego celów i funkcji  oraz źródeł i wykładni prawa. Student w ramach przedmiotu ma poznać i przyswoić  genezę państwa i prawa polskiego funkcjonującego w ramach Unii Europejskiej a także cechy współczesnego systemu demokratycznego z zasadami suwerenności, praworządności i bezpieczeństwa. Przekazana wiedza ma służyć inspiracji do własnych poszukiwań oraz rozumienia istoty praw i wolności człowieka i obywatela a także bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego.

 Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – podstawowe pojęcia. Źródła państwa i prawa. Instytucje i systemy prawne w starożytności, wiekach średnich i nowożytnych. Źródła prawa polskiego. Geneza państwa i prawa polskiego. Prawo zwyczajowe. Tradycje i współczesność polskiego parlamentaryzmu. Zarys historii ustroju polskiego. Cechy współczesnego systemu demokratycznego. Zasada suwerenności. Zasada praworządności. Państwo prawa. System prawny wybranych państw demokratycznych: Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republiki Włoskiej, Republiki Federalnej Niemiec. Systemy prawne wybranych państw Europy Środkowej i Wschodniej. System prawny Rzeczypospolitej Polskiej. Konstytucja RP – postanowienia i zasady ogólne konstytucji. Prawa i wolności człowieka i obywatela. Sejm i Senat w polskiej tradycji parlamentarnej. Kompetencje Sejmu i Senatu, Prezydenta, Premiera i Rady Ministrów. Niezawisłość sądów powszechnych. Trybunał Konstytucyjny. Trybunał Stanu. Budżet państwa. Unia Europejska. Źródła i zasady europejskiego prawa wspólnotowego. Organy Unii Europejskiej. Polska wobec idei jedności Europy. Miejsce i rola Polski w zintegrowanej Europie.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Bardach J., Leśnodorski B., Pietrzak M., Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa 1993;

2. Redelbach A., Wronkowska S., Ziembiński Z., Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1993;

3. Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie i prawie, Warszawa 1996;

4. Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2000;

5. Wojtaszczyk K. A., Kompendium wiedzy o państwie współczesnym, Warszawa 1996;

6. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997.

Literatura uzupełniająca:

1. Adamiec J., Strategia krajów EFTA wobec Jednolitego Aktu Europejskiego, Warszawa 1991;

2. Antoszewski A., Systemy polityczne demokracji zachodnioeuropejskiej, Warszawa 1992;

3. Baszkiewicz J., Powszechna historia ustrojów państwowych, Gdańsk 1998;

4. Dembiński L., ONZ – wyzwania i możliwości, Warszawa 1995;

5. Drzewicki K., Prawa człowieka w Karcie NZ i w Powszechnej deklaracji Praw Człowieka, 1998;

6. Geremek B., Suwerenność i prawa człowieka: Narody Zjednoczone w XXI wieku, Warszawa 1999;

7. Gorbaczow M., Przebudowa i nowe myślenie, Warszawa 1988;

8. Góralski W., Stany Zjednoczone – Japonia 1945 – 1972, Warszawa 1976;

9. Gryz J., Formalny zakres działania Unii Zachodnioeuropejskiej, 1995;

10. Kaassangana M., ONZ wobec wyzwań globalizacji, Warszawa 2000;

11. Korzycki W., Powikłane dziedzictwo. Niemcy 1945 – 1990, 1991;

12. Koziej S., Polska strategia i polityka obronna w kontekście członkowstwa w NATO, Warszawa 1999;

13. Krasuski J., Europa zachodnia. Dzieje polityczne 1945 – 1993, Warszawa 1995;

14. Olechowski A., Polska i kształtowanie przyszłości Europy, Warszawa 1994;

15. Prawo konstytucyjne, pod red. W. Skrzydło, Lublin 1996;

16. Rosati D., Powrót Polski do Europy, Warszawa 1999;

17. Skrzydło W., Ustrój polityczny Francji, Warszawa 1989;

18. Skubiszewski K., Polska i Sojusz Północnoatlantycki w latach 1989 – 1991, Warszawa 1999;

19. Steiner J., Demokracje europejskie, Warszawa 1993;

20. Tarkowski J., Władza i społeczeństwo w systemie autorytarnym, Warszawa 1994;

21. Ulicka G., Demokracje zachodnie, 1992;

22. Winczorek P., Majchrowski J., Ustrój państwowy Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa 1993;

23. Winczorek P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2000;

24. Zakrzewska J., Włochy. Zarys ustroju, Warszawa 1974;

25. Zyblikiewicz L., Polityka Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii wobec Polskie, Warszawa 1984.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Zaliczenie na ocenę w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z problematyką bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego oraz wprowadzenie w istotę współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa państwa. Student w ramach przedmiotu pozna podstawowe założenia bezpieczeństwa i obronności RP a także istotę współczesnych koncepcji bezpieczeństwa europejskiego, NATO i ONZ, miejsce i rolę Polski w tych organizacjach, udział Polski w misjach i operacjach pokojowych.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – ogólne definicje, istota bezpieczeństwa, istota polityki bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo narodowe i  międzynarodowe. Zagrożenia i wyzwania w dziedzinie bezpieczeństwa. Rodzaje i źródła współczesnych zagrożeń terroryzmem, zagrożeń militarnych i pozamilitarnych. Strategia bezpieczeństwa narodowego RP i jej ewolucje, podstawowe założenia i zadania dla służb państwowych. Obronność Rzeczypospolitej Polskiej, charakterystyka systemu obronności, założenia strategii obronności RP. System militarny - rodzaje sił zbrojnych RP i ich zadania, system pozamilitarny. Podstawowe modele bezpieczeństwa w stosunkach międzynarodowych. Bezpieczeństwo państwa średniej wielkości. Idea bezpieczeństwa zbiorowego. Neutralność jako instrument bezpieczeństwa państwa. Organizacja Narodów Zjednoczonych we współczesnych warunkach. Organizacja i zadania  Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO). Miejsce i rola Polski w NATO. Misje i operacje pokojowe we współczesnym świecie. Siły Zbrojne RP w operacjach i misjach pokojowych oraz misjach stabilizacyjnych. Unia Europejska w realizacji wspólnej Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Armia w społeczeństwie i systemie demokratycznym. Pod red. J. Kunikowskiego, AON, Warszawa 2000;

2. Armia w systemie demokratycznym. Pod red. J. Kunikowskiego, R. Rosy, L.  Wyszczelskiego, Warszawa 2000;

3. Balcerowicz B., Obronność państwa średniego, Warszawa 1997;

4. Bobrow D.B., Haliżak E., Zięba R., Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, ISM UW, Warszawa 1997;

5. Czaputowicz J., Bezpieczeństwo europejskie u progu XXI wieku, PWN, Warszawa 2000;

6. Cziomer E., Zyblikiewicz L., Zarys współczesnych stosunków międzynarodowych, PWN, Warszawa 2001;

7. Europejskie struktury współpracy, informator, red. S. Parzymies, MSZ, Warszawa 2000;

8. Jóźwiak A, Marcinkowski Cz., Wybrane problemy współczesnych operacji pokojowych, AON, Warszawa 2002;

9. Kaczmarek J., NATO – Polska 2000, Atla2, Wrocław 1999;

10. Koziej S., Polska strategia i polityka obronna w kontekście członkowstwa w NATO, Warszawa 1999;

11. Stańczyk J., Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa, ISP PAN, Warszawa 1996;

12. Współczesne bezpieczeństwo, red. W. Fehler, Wyd. A. Marszałek, Toruń 2002;

13. Zięba R., Europejska tożsamość bezpieczeństwa i obrony, Scholer, Warszawa 2000.

Literatura uzupełniająca:

1. Jaźwiński K., Polska w procesie integracji i bezpieczeństwa europejskiego, Askon, Warszawa 1999;

2. Jemioło T., Globalizacja, szanse i zagrożenia, AON, Warszawa 2000;

3. Polska polityka bezpieczeństwa 1989-2000, red. R. Kuziar, Scholar, Warszawa 2001;

4. Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, MON, Warszawa 2000;

5. Zięba R., Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego, UW, Warszawa 2000;

6. Strony internetowe MON, BBN, Komitetu Integracji Europejskiej, Centrum Stosunków Międzynarodowych, NATO.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Zaliczenie na ocenę  w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest wyposażenie studentów w wiedzę z zakresu historii wychowania wojskowego i obronnego w Polsce. Wprowadzenie w problematykę wychowania obronnego młodzieży w systemie oświatowym wprowadzonym przez Komisję Edukacji Narodowej. Zapoznanie z myślą wychowawczą w Wojsku Polskim oraz edukacją obronną młodzieży w II Rzeczypospolitej. W trakcie realizowanego przedmiotu studenci poznają współczesne uwarunkowania edukacji obronnej społeczeństwa a także przygotowanie i edukację do bezpieczeństwa.

 Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu. Wychowanie rycerskie w Polsce do XVII wieku. Wychowanie kadetów w Szkole Rycerskiej, model wychowania obywatelskiego. Wychowanie obronne w systemie edukacji ogólnej postulowanej w dobie Oświecenia w Polsce. Edukacja obronna i przysposobienie wojskowe w projektach i w działalności Komisji Edukacji Narodowej. Problemy bezpieczeństwa, wojny i pokoju w myśli filozoficznej i społecznej. Myśl wychowawcza w powstaniu kościuszkowskim 1794 r.  i Legionach Polskich 1797- 1807. Koncepcje wychowania obronnego  społeczeństwa w powstaniu listopadowym 1830-1831 i powstaniu styczniowym 1863-1864. Edukacja obronna młodzieży w II Rzeczypospolitej. Wychowanie żołnierza – obywatela w Wojsku Polskim II RP. Działalność oświatowo-wychowawcza w Wojsku Polskim 1918-1939. Współczesne uwarunkowania przygotowania obronnego, edukacji obronnej społeczeństwa i edukacji do bezpieczeństwa.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Cytowski J., Rudnicki B., Szweda E., Historia wychowania wojskowego w Polsce do 1864 roku, Warszawa 1991;

2. Historia wychowania wiek XX, red. J. Miąso, t. I i II, PWN, Warszawa 1980;

3. Historia wychowania, red. Ł. Kurdybacha, t. I i II, PWN, Warszawa 1965;

4. Kot S.,  Historia wychowania, t. I i II, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1994;

5. Kunikowski J. ( red. ), Przygotowanie obronne społeczeństwa, Warszawa 2001;

6. Marciniak Z., Zarys historii wychowania, PWN, Warszawa 1978;

7. Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, cz. I, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1994;

8. Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, cz. II i III, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1995;

9. Możdżeń S., Zarys historii wychowania, cz. I-III, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 1993;

10. Rudnicki B., Wojskowa myśl wychowawcza w Polsce ( do 1939 roku ), Siedlce 1998;

11. Teksty źródłowe do dziejów wychowania, Wybór i oprac. Możdżeń S., cz. I-VIII, Dom Wydawniczy „Strzelec”, Kielce 1993;

12. Wołoszyn S., Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie, PWN, Warszawa 1964;

13. Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej 1795-1945, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1996;

14. Wroczyństó R., Dzieje oświaty polskiej do roku 1795, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1996;

15. Wyszczelski L., Działalność oświatowo-wychowawcza w Wojsku Polskim w latach 1918-1939, Warszawa 1995;

16. Wyszczelski L., Historia polskiej myśli wojskowej, Warszawa 2001;

17. Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej. Wybór i oprac. S.Wołoszyn, t. I-II, PWN, Warszawa 1965;

18. Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej. Wybór i oprac. S.Wołoszyn, t. III, PWN, Warszawa 1966.

Literatura uzupełniająca:

1. „Białe plamy” w najnowszej historii wychowania, Warszawa 1993;

2. Bogusz J., Kosyrz Z., Wychowanie patriotyczne młodzieży, Warszawa 1990;

3. Czy Polacy wybić się mogą na niepodległość, Warszawa 1957;

4. Dębicki Z., Książeczka żołnierza polskiego, Warszawa 1919;

5. Edukacja do bezpieczeństwa i pokoju w jednoczącej się Europie. Teoria i jej zastosowanie, red. nauk. R. Rosa, Siedlce-Chlewiska 1999;

6. Edukacja historyczna społeczeństwa a obronność kraju, „Zeszyty problemowe TWO" nr 3 z 1997 r.;

7. Edukacja obronna młodzieży na przełomie wieków, red. nauk. R. Stępień i R. W. Wroński, Kraków 1999;

8. Garlicki A., Józef Piłsudski 1867-1935, Warszawa 1988;

9. Haller S., Naród i armia, Warszawa 1926;

10. Hołówko Tadeusz, Oficer polski, Warszawa 1921;

11. Kardas Jarosław, Edukacja obronna w Polsce, Warszawa 1999;

12. Krasuski J., Tajne szkolnictwo polskie w okresie okupacji hitlerowskiej, Warszawa 1977;

13. Marycjusz Szymon, O szkołach czy akademiach ksiąg dwoje, Wrocław 1955;

14. Matusak P., Edukacja i kultura Polski Podziemnej, 1939-1945, Siedlce 1997;

15. Mrozowska K., Szkoła Rycerska Stanisława Augusta Poniatowskiego, Wrocław 1961;

16. Nałęcz T., Polska Organizacja Wojskowa, Warszawa 1984;

17. Pawłowski E., Wojsko Polskie na Wschodzie, Pruszków 1993;

18. Piłsudski J., O państwie i armii, t. 1, t. 2, Warszawa 1985;

19. Pindel K., Obrona narodowa 1917-1939, Warszawa 1979;

20. Porwit M., Duch żołnierski, Warszawa 1935;

21. Przygotowanie obronne społeczeństwa. Pod red. J. Kunikowskiego, Warszawa 2001;

22. Rosa Ryszard, Filozofia bezpieczeństwa, Warszawa 1995;

23. Rozwadowski P., Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, Warszawa 2000;

24. Sikorski Władysław, Rola wychowawcza armii, „Teki historyczne” T. XX, Londyn 1993;

25. Sosabowski S., Wychowanie żołnierza-obywatela, Warszawa 1931;

26. Świniarski Janusz, O naturze bezpieczeństwa, Warszawa 1997;

27. Współczesne zagadnienia edukacji dla bezpieczeństwa, red. nauk. R. Stępień, Warszawa 1999;

28. Wychowanie wojskowe, Warszawa 1923;

29. Wyszczelski L., Bitwa na przedpolach Warszawy w sierpniu 1920 roku, Warszawa 2000;

30. Wyszczelski L., Operacja niemeńska 1920 roku, Warszawa 2001;

31. Wyszczelski Lech, Edukacja obronna społeczeństwa polskiego w II Rzeczypospolitej, „Zeszyty Naukowe AON” 1999, nr 3.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w złożoną problematykę edukacji do bezpieczeństwa i przysposobienia obronnego. Studenci otrzymają podbudowę teoretyczną oraz poznają współczesne uwarunkowania edukacji do bezpieczeństwa oraz teoretyczno-metodologiczne jej podstawy. Student w ramach przedmiotu ma przyswoić wiedzę dotyczącą istoty wychowania i wychowania obronnego, pojmowania racji stanu i motywacji w edukacji do bezpieczeństwa. Uwarunkowania związane z kształtowaniem postaw patriotycznych i obronnych, zasady i metody kształtowania postaw proobronnych. Przekazana wiedza służyć będzie wychowaniu obywatelskiemu i kształtowaniu osobowości nauczyciela przysposobienia obronnego, pracownika służb mundurowych i administracji państwowej.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – wyjaśnienia i uściślenia terminologiczne. Istota edukacji obronnej i wychowania obronnego; istota edukacji do bezpieczeństwa; teoretyczno-metodologiczne podstawy. Współczesne podstawy edukacji do bezpieczeństwa. Polski system edukacji obronnej i edukacji do bezpieczeństwa. Edukacja w systemie oświatowym.  Edukacja i wychowanie obronne w państwach NATO i Europy Środkowo-Wschodniej. Zadania pedagogiki i teorii edukacji do bezpieczeństwa. Świadomość i przygotowanie obronne społeczeństwa i młodzieży. Racja stanu RP w edukacji do bezpieczeństwa. Kształtowanie postaw patriotyczno-obronnych młodzieży. Zasady i metody kształtowania postaw proobronnych. Motywacja i przywództwo w wychowaniu i edukacji do bezpieczeństwa. Stosunek do służby wojskowej i wypełniania obywatelskich powinności obronnych. Aspekty interpersonalne w edukacji do bezpieczeństwa. Osobowość nauczyciela przysposobienia obronnego i umiejętności wychowawcze. Funkcje kierownicze w działalności dydaktycznej i wychowawczej.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. Adanczyk  G.  i  inni,  Przysposobienie  obronne.  Podręcznik. Warszawa 1996;

2. Bieniasz   T.,   Siuda  T.,  Problemy  obronności  w  systemie szkolnym. Warszawa 1978;

3. Bocheński J., Dzieła zebrane. Kraków 1995;

4. Bogusz J., Kosyrz  Z.,  Kształtowanie  postaw  patriotyczno-obronnych młodzieży. Warszawa 19T9, 1990;

5. Edukacja do bezpieczeństwa i pokoju w jednoczącej się Europie. Teoria  i jej zastosowanie. Pod redakcja B. Rosy. Siedlce -Chlewiska 1999;

6. Edukacja narodowym priorytetem. Warszawa-Kraków 1989;

7. Encyklopedia Pedagogiczna. Pod redakcja W. Pomykały, Warszawa 1993;

8. Górniewicz J., Teoria wychowania. Wybrane problemy, Toruń -Olsztyn 1996;

9. Jurczyk S., Twórczy rozwój nauczyciela, Kraków 1996;

10. Kardas J.S., Edukacja obronna w Polsce, Warszawa 1999;

11. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1997;

12. Kosyrz Z., Osobowość wychowawcy. Warszawa 1994. 1997, 1999, 2005;

13. Kosyrz Z., Wychowanie interpersonalne. Warszawa 1993;

14. Kosyrz Z., Wychowanie patriotyczne młodzieży akademickiej, Warszawa 1985;

15. Kucharski M., Edukacja obronna, Warszawa 2002;

16. Kunikowski J., Wiedza obronna, Warszawa 2000;

17. Kunikowski J., Wiedza i edukacja dla bezpieczeństwa, Warszawa 2002;

18. Kunikowski J., Przygotowanie obronne społeczeństwa w perspektywie integracji europejskiej, Myśl Wojskowa 1999 nr 6;

19. Łobocki   H., W poszukiwaniu skutecznych form wychowania. Warszawa 1990;

20. Muszyński H., Zarys teorii wychowania. Warszawa 1980;

21. Pedagogika. Pod redakcja B. Suchodolskiego, Warszawa 1993;

22. Pedagogika. Pod red. Godlewskiego H., Krawcewicza W., Wujka T. Warszawa 1977;

23. Przemiany szkolnictwa wyższego u progu XXI wieku, pod red. Z. P. Kruszewskiego, Płock 1999;

24. Stępień R., Współczesne problemy edukacji dla bezpieczeństwa, AON, Warszawa 1996;

25. Stare i nowe dylematy teorii wychowania, pod red. J. Górniewicza, Toruń 1993;

26. Sztuka nauczania – czynności nauczyciela, pod red. K. Kruszewskiego, Warszawa 1995;

27. Sztuka nauczania – szkoła, pod red. K. Konarzewskiego, Warszawa 1993;

28. Świniarski J., Filozoficzne podstawy edukacji dla bezpieczeństwa, Warszawa 1999;

29. Tokarzewski A. (red), Wychowanie w kontekście teoretycznym, Bydgoszcz 1993;

30. Wprowadzenie do pedagogiki, pod red. T. Wujka, Warszawa 1996;

31. Współczesne zagadnienia edukacji dla bezpieczeństwa, pod red. R. Stępnia, Warszawa 1999;

32. Żegnałek K., Dydaktyka obronna, Warszawa 2001.

 Literatura uzupełniająca:

1. Adler A., Znajomość człowieka, Warszawa 1948;

2. Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, red. Nauk. D. B. Bobrow, E. Haliżak, B. Zięba, Warszawa 1997;

3. Bezpieczeństwo Polski w zmieniającej się Europie, Warszawa-Toruń 1994;

4. Bocheński J., O patriotyzmie, Warszawa 1989;

5. Bocheński J., De virtute militari, Kraków 1993;

6. Budowa  nowego  systemu  edukacji obronnej młodzieży, Warszawa 1999;

7. Cieślarczyk  M.,  Stosunek  żołnierzy  do  zasadniczej  służby wojskowej  i  jego  niektóre  uwarunkowania, WIBS, Warszawa 1994;

8. Człowiek  w  sytuacji  trudnej, Praca zbiorowa pod redakcja B. Hołysta. Warszawa 1991;

9. Edukacja obywatelska młodzieży u progu zjednoczonej Europy. Pod redakcja W. Magonia, E. Jeziorowskiego. Bydgoszcz 1998;

10. Edukacja  obronna  młodzieży na przełomie wieków. Pod redakcja B. Stępnia i B. Wrońskiego. Kraków 1999;

11. Kardas J., Loranty K., Instytucjonalizacja przygotowań obronnych kadr akademickich, Warszawa 2003;

12. Kotarbiński  T.,  Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Wrocław-Warszawa 1990;

13. Kotłowski  K.,  Rzecz  o  wychowaniu patriotycznym. Ossolineum 19T4;

14. Kunikowski J., Dowódcze i wychowawcze przygotowanie w systemie obronnym RP, Warszawa 1995;

15. Kształtowanie świadomości obronnej młodzieży, z uwzględnieniem przygotowania  do  pełnienia  służby  wojskowej, Warszawa-Cytadela 1993;

16. Leksykon  pojęć  dydaktyczno-wychowawczych  dowódcy,  Warszawa 1999;

17. Łobocki  H., Współdziałanie  nauczycieli i rodziców w procesie wychowania, Warszawa 1996;

18. Halak K., Bezpieczeństwo i obronność państwa, Warszawa 1996;

19. Hulinen  F.,  Podręcznik  prawa  wojennego  dla sił zbrojnych, Warszawa 1998;

20. Ossowski S., O ojczyźnie i narodzie, Warszawa 1984;

21. Przemiany szkolnictwa wyższego u progu XXI wieku. Pod redakcja Z. P. Kruszewskiego. Płock 1999;

22. Rosa R., Filozofia i edukacja do bezpieczeństwa. Siedlce 1998;

23. Rudnicki B., Podstawy kształcenia patriotyczno-obywatelskiego. AON, Warszawa 1993;

24. Słownik  terminów  z  zakresu  bezpieczeństwa  narodowego. Pod kier. B. Balcerowicza, Warszawa 1996;

25. Stępień   R,  Koncepcje  i  kierunki  przemian  edukacji  dla bezpieczeństwa. AON. Warszawa 1998;

26. Tyrała   P.,  Zarys  dydaktyki  ochrony  cywilnej.  Pragmatyzm pedagogii społecznej, Rzeszów 1998;

27. Włodarski  Z., Człowiek jako wychowawca i nauczyciel. Warszawa 199?.

28. Wesołowska  E. A., Paweł  Włodkowic  - współczesne znaczenie poglądów i dokonań. Toruń 1997.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia przedmiotu

Egzamin w formie ustnej lub pisemnej.

.:.  Powrót do początku

Głównym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z ewentualnymi sytuacjami zagrożeń, ich następstw oraz psychospołecznych uwarunkowań ludzkich zachowań i akceptacji ryzyka. Wzbogacanie wiedzy o istocie i uwarunkowaniach zjawisk psychicznych oraz procesów społecznych mających wpływ na kształtowanie poczucia bezpieczeństwa jednostki i grup społecznych w sytuacjach silnego stresu i traumy. Kształtować motywacje do zachowań pomocnych oraz zdolność do wykorzystania wiedzy psychologicznej w kreowaniu bezpieczeństwa personalnego i strukturalnego.

Treści programowe

Wprowadzenie do przedmiotu – główne zagrożenia czasu pokoju i wojny. Charakterystyka sytuacji trudnych i ekstremalnych. Wojna w wybranych koncepcjach psychologicznych i socjologicznych. Socjobiologiczne interpretacje przyczyn wojen i agresji. Teorie zachowania agresywnego. Walka jako szczególna forma aktywności człowieka. Kontrola i prewencja zachowania agresywnego. Radzenie sobie ze stresem. Stres incydentalny i chroniczny. Następstwa skrajnego stresu – geneza poglądów i rzeczywistość zachowań. Zapobieganie rozwojowi PTSD wśród uczestników zdarzeń traumatycznych. Lęk strach i panika w zachowaniach indywidualnych i grupowych. Psychospołeczne aspekty terroryzmu.  Wsparcie społeczne i zachowania pomocne w sytuacjach kryzysowych. Sytuacje zagrożenia a przemiany idei moralnych i postaw społecznych. Człowiek w sytuacjach ograniczonej wolności i niewoli. Stereotypy i uprzedzeni a jako źródło konfliktu.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. B. Dudek, Zaburzenia po stresie traumatycznym, Gdańsk 2003;

2. Człowiek w sytuacjach zagrożenia. Kryzysy, katastrofy kataklizmy, praca pod red. K. Popiołek, Poznań 2001;

3. J. Kunikowski, Dowódcze i wychowawcze przygotowanie w systemie obronnym RP, Warszawa 1995;

4. Pedagogika wobec zagrożeń, kryzysów i nadziei, praca pod red. T. Borowskiej, Kraków 2002;

5. Przygotowanie obronne społeczeństwa, praca pod. Red. J. Kunikowskiego, Warszawa 2001;

6. Psychologia. Podręcznik akademicki, t.3, praca pod red. J. Strelau, Gdańsk 2000.

Literatura uzupełniająca:

1. R. A. Brynat, A. G. Harvey, Zespól ostrego stresu, Warszawa 2003;

2. M. P. Giglieri, Ciemna strona człowieka, Warszawa 2001;

3. J. L. Herman, Przemoc, uraz psychiczny i powrót do równowagi, Gdańsk 2004;

4. K. Kaniasty, Klęska żywiołowa czy katastrofa społeczna. Psychospołeczne konsekwencje polskiej powodzi 1997 roku, Gdańsk 2003;

5. J. Kozielecki, Człowiek wielowymiarowy, Warszawa 1997;

6. G. Mietzel, Wprowadzenie do psychologii, Gdańsk 2001;

7. Osobowość a ekstremalny stres, praca pod red. J. Strelaua, Gdańsk 2004;

8. M. Ossowska, Motywy postępowania. Z zagadnień psychologii moralności, Warszawa 2002;

9. Psychologia społeczna w zastosowaniach. Od teorii do praktyki, praca pod red. K. Tabaczek, Wrocław 2001;

10. S. Rupert, Panika jako zjawisko wojenne. Szkic psychologiczny, Warszawa 1926;

11. T. Zaleśkiewicz, Przyjemność czy konieczność. Psychologia  spostrzegania i podejmowania ryzyka, Gdańsk 2005.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, zaliczenie kolokwium.

Forma zaliczenia

Zaliczenie na ocenę w formie pisemnej lub ustnej

.:.  Powrót do początku

Zasadniczym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów i zdobycie umiejętności w zakresie poznawania objawów zaburzeń świadomości, badania czynności życiowych, przyczyn zatrzymania krążenia i  oddychania, objawów śmierci klinicznej i biologicznej oraz standardów postępowania resuscytacyjnego w napadzie padaczkowym, tonięciu, ranach, krwotokach, złamaniach, ukąszeniach, zawałach mięśnia sercowego, udarach i zatruciach. Ponadto student w trakcie przedmiotu ma nabyć umiejętności w zakresie udzielania pomocy poszkodowanym, zabezpieczania miejsca zdarzenia, przestrzegania zasad bezpieczeństwa w działaniach ratowniczych, zaopatrywania ran, prowadzenia sztucznej wentylacji i pośredniego masażu serca w różnych grupach wiekowych.

Treści programowe

Pojęcie, zakres i organizacja pierwszej pomocy. Prawne i etyczne aspekty udzielania pierwszej pomocy. Podstawowe zasady bezpieczeństwa w działaniach ratowniczych. Organizacja działań ratowniczych  i zabezpieczenie miejsca zdarzenia. Higieniczno-sanitarne warunki zachowania bezpieczeństwa. Poszkodowany, nieprzytomny – przyczyny utraty przytomności, udzielanie pierwszej pomocy. Resucytacja krążeniowo-oddechowa w różnych grupach wiekowych – nabywanie umiejetnosci praktycznych. Postępowanie ratownicze w  różnych stanach zagrożenia i podstawowym podtrzymaniu ludzkiego życia – zagadnienia teoretyczne i umiejętności praktyczne. Podstawy desmurgii.

Ważniejsze pozycje literatury podstawowej:

1. A. Dyaczyńska-Herman, Doraźna pomoc w stanach zagrożenia życia, Katowice 1987;

2. A. Dziak, M. Dziak , B. Kamiński, Pierwsza pomoc, Warszawa 1988;

3. ABC resuscytacji, pod red. M.C. Colquohoum, A. I. Handley, T.R. Evans, Wrocław 2002;

4. D.F. Skinne i inni, Resuscytacja krążeniowo-oddechowa, Bielsko-Biała 1993;

5. H. Buchfelder, A. Buchfelder, Podręcznik pierwszej pomocy, Warszawa 1999;

6. J. Konieczny, Zarządzanie w sytuacjach kryzysowych, wypadkach i katastrofach, Poznań-Warszawa 2001;

7. O. Gedliczko, Zasady postępowania w obrażeniach ciała, Kraków 1993;

8. Pierwsza pomoc - poradnik dla każdego, Warszawa 1996.

Literatura uzupełniająca:

1. Dziak, Wypadki  i zachowania nagłe, Warszawa 1989;

2. G.H. Meuret, H. Lollgen, Podstawy reanimacji, Kraków 1993;

3. L. Brongel, Złota godzina, czas zycia , czas śmierci, Kraków 2001;

4. Międzynarodowe wytyczne resuscytacji 2000. Podsumowanie i schematy postępowania według Europejskiej Rady Resuscytacji, Kraków 2002.

Warunki zaliczenia przedmiotu

Obecność na zajęciach, aktywny udział w ćwiczeniach, zaliczenie ćwiczeń praktycznych.

Forma zaliczenia